AVNOJ 1943. I STVARANJE NOVE JUGOSLAVIJE – CRNOGORSKA PERSPEKTIVA
DOI:
https://doi.org/10.62215/2744-2365.2023.4.4.63Ključne riječi:
Crna Gora, ZAVNO, AVNOJ, NOP, JugoslavijaSažetak
U članku su prezentovani najznačajniji događaji i procesi vezani za formiranje predstavničkih organa Narodnooslobodilačkog pokreta u Crnoj Gori u vrijeme Drugog svjetskog rata. Istraživački fokus je na procesu formiranja ZAVNO na prostoru savremene Crne Gore i njihova uloga u procesu konstituisanja AVNOJ-a. U tom kontekstu, analizirana je aktivnost formiranja ZAVNO Crne Gore i Boke, kao i ZAVNO Sandžaka u okviru kojih su formirana predstavnička tijela na prostoru koji obuhvata savremena crnogorska država. U radu se ukazuje na političku i ideološku platformu ovih organa, kao i njihovu aktivnost i djelovanje u procesima koji su doveli do stvaranja nove Jugoslavije. Na osnovu postojeće literature, arhivskih izvora i štampe, pored objašnjenja najvažnijih događaja, u članku se ukazuje na ključne aktivnosti PK KPJ za Crnu Goru u procesu tranzicije revolucionarnih vlasti i njihove konačne legitimizacije na prvim poslijeratnim izborima za Ustavotvornu skupštinu.
##submission.citations##
Državni arhiv Crne Gore, Arhivsko odeljenje Podgorica, fond: NOB IV 2a - 46/41.
Andrijašević Živko M., Rastoder Šerbo, Istorija Crne Gore, Podgorica, 2006.
Blagojević Obren, “Neki momenti iz rada Izvršnog odbora ZAVNO Crne Gore i Boke”, Istorijski zapisi, Titograd, br.3-4, 1971.
Geršković Leon, Dokumenti o razvoju narodne vlasti, Prosvjeta, Beograd, 1948
Godi Federiko, Crnogorski front – italijanska vojna okupacija 1941-1943, Podgorica, 2017
Jovanovic Batric, Crna Gora u NOR-u i socijalističkoj revoluciji, I, Beograd, 1960.
Kožar Azem, "ZAVNOS I ZAVNOBIH u komunističkoj koncepcij stvaranja federativne Jugoslavije”, Zbornik radova sa Međunarodne naučne konferencije -75. godišnjica prvog zasijedanja ZAVOBIH-a: Povjesna utemeljenost obnovljene državnosti BiH, Academy of Sciences and Arts of Bosnia and Herzegovina, 2019.
Lakić Zoran, Narodna vlast u Crnoj Gori 1941-1945, Cetinje, 1981.
Lakić Zoran, Zemaljsko antifašističko vijeće narodnog oslobođenja Crne Gore i Boke - zbirka dokumenata, Titograd, 1963.
Lakić Zoran, “Prvo zasijedanje ZAVNO-a Crne Gore i Boke”, Istorijski zapisi, Titograd, br. 4, 1963.
Lakić Zoran, “ZAVNO Crne Gore i Boke – novi kvalitet u u razvitku narodne vlasti 1943. godine”, Istorijski zapisi, Titograd, br. 3-4, 1983.
Pajović Radoje, “Opštenarodni ustanak koji je zadivio Evropu”, Matica, Podgorica, 74/2018.
Prekić Adnan, Crvena ideja Crne Gore, Podgorica, Matica Crnogorska, 2020.
Prekić Adnan, “Tradicija NOB-a u crnogorskom društvu 1945-1955”, Matica, Podgorica, br. 64, 2015.
Prekic Adnan, “The Montenegrin rebellion against the Italian occupation in 1941.”, Revista de Istorie Militară, nr. 5-6, 2023.
Tomasevich Jozo, War and Revolution in Yugoslavia, 1941–1945: Occupation and Collaboration, Stanford University Press.
Vukčević Mladen, “Odluke AVNOJ-a i vertikala crnogorske državnosti”, Matica, Podgorica, br. 56/57, 2014.
Dnevni list - Pobjeda, br. 23, 22 april 1945.
Dnevni list - Pobjeda, br. 46, 17 novembar 1946.
Dnevni list - Pobjeda, br. 50, 15 decembar 1946
##submission.downloads##
Objavljeno
Broj časopisa
Rubrika
Licenca
Historia Moderna je časopis otvorenog pristupa. Kompletan sadržaj časopisa je besplatno dostupan. Korisnici smiju čitati, preuzimati, kopirati, distribuirati, štampati, pretraživati ili stavljati poveznice na materijal, te mijenjati, preoblikovati i prerađivati materijal ili ga koristiti na druge zakonite načine, sve dok citiraju original na odgovarajući način, u skladu sa Creative Commons licencom CC BY-NC.
Radove objavljene u Historia Moderna dozvoljeno je pohranjivati u institucijske i tematske repozitorije uz osiguravanje linkova na web stranicu časopisa.
